Geschreven door Anne van den Berg

De lezer is lui en dom. Eén van de eerste leerpunten tijdens mijn opleiding journalistiek. U kunt zeggen dat journalisten arrogant zijn en in sommige gevallen is het ook zo, maar wat de docent wilde zeggen: de meeste lezers scannen alleen de koppen. Beginnen ze aan de tekst, dan zijn ze ook zo weer afgeleid. Nu meer dan ooit.

Hoe dom en lui de lezer ook is: als ze een tekst niet uitlezen, dan ligt het altijd aan u. Of u kunt ze niet bij de les houden doordat de tekst niet goed leesbaar is of ontwerp afleidt. Of u bent niet hun cup of tea. De uitdaging is groot: de aandachtsspanne was twaalf seconden in 2000. Nu is dat gedaald naar acht. Slechts 28 procent van de woorden op een gemiddelde webpagina worden gelezen. Vijf tips hoe u dit percentage kunt opschroeven:

Schrijven is schrappen

Minder is meer, zeker als het om tekst gaat. Het vergt vaak ook meer van de schrijver, zoals de Franse filosoof Blaise Pascal schreef: ‘Ik zou een korte brief willen schrijven, maar ik had geen tijd.’ Bekijk dus altijd of u dezelfde boodschap kan overbrengen in minder tekst. Leesbaarheid blijft uiteraard belangrijk, maar een mooie zinsnede blijft vaak in een tekst staan vanwege ijdelheid, niet vanwege leesbaarheid.

Denk als een verkoper

Of u tekst nu informerend, entertaining of conversiegericht is, u wilt dat de lezer een handeling verricht. Zoals de tekst lezen, inspiratie opdoen, een lidmaatschap afnemen of een product kopen. Dwing de klant niet (koop nu!), maar ondersteun de klant door nuttige informatie te bieden. Zo wordt het gevoel van de lezer bevestigd dat hij de juiste keuze maakt, omdat u weet waar u het over heeft.

Schrijf zoals uw doelgroep spreekt

Bloemrijke zinnen zijn wellicht doeltreffend als u een ouder publiek met interesse in klassieke muziek of literatuur wilt aanspreken, maar bij andere doelgroepen zal het waarschijnlijk niet werken. Verdiep u in de gebruiker en weet wat hij of zij qua taalgebruik hanteert en prettig vindt. Schrijf echter altijd met uw eigen identiteit in het achterhoofd: maak uzelf niet hipper dan u bent. Daar prikt de klant zo doorheen.

Start met het ‘waarom’

Bedrijven die werken vanuit hun ‘waarom’ zijn succesvoller, zo ondervond Simon Sinek. Gebruik deze methode ook als het teksten betreft. Denk goed na hoe u lezers verleidt om de tekst te lezen. Bekijk ook waarom ze iets níet uitlezen. Waar ligt dat dan aan? Aan het onderwerp, de presentatie of de tekst zelf? Doe de analyse niet alleen voor uw eigen website, maar ook voor de vaak veel kortere teksten op verwijzende kanalen, zoals Facebook of Twitter.

Altijd testen

Natuurlijk kunt u alles helemaal uitdokteren en hopen dat de lezer tot het einde geboeid blijft (u schrijft van die geweldige stukken, toch?), maar soms haken lezers toch af. Waarom? Test regelmatig of uw teksten én woorden, zelfs op knoppen, ook aansluiten. Dat kan al heel simpel door de pagina-analytics te bekijken op best gelezen stukken, maar idealiter maakt u het specifieker: waarom haken mensen af? Waar haken ze af? Doe regelmatig een a/b-test om te kijken wat beter werkt.

Als bonustip: wees altijd kritisch. U kunt nog zo’n mooi, to-the-point stuk webtekst schrijven, maar als u de verkeerde verwachting schept door de kop een andere lading mee te geven, dan haken lezers alsnog af. Teksten kunnen altijd korter, nog beter naar de doelgroep toe geschreven worden. Maar uiteindelijk weet u pas wat echt werkt als u publiceert en de resultaten test.